English | Nederlands

Gezondheidsklachten door beeldschermwerk (RSI/CANS)

Repetitive Strain Injury (RSI)

RSI/CANS is een verzamelnaam voor allerlei klachten die te maken hebben met het gedurende lange tijd herhaaldelijk uitvoeren van dezelfde, soms kleine en op zich niet inspannend lijkende bewegingen. RSI-klachten zijn toegeschreven aan onder meer het gebruik van de computermuis, met als gevolg een de muisarm, het spelen met andere computerapparatuur met als gevolg de Game Boy-duim, of de sms-duim. 

Oorzaak RSI

De oorzaak van RSI is waarschijnlijk te vinden in het onvermogen om adequaat met lichamelijke signalen om te gaan. Het lichaam heeft een gecombineerde functie van de spiersensoren, peessensoren en gewrichtssensoren. Deze sensoren zijn afferente zenuwvezels en koppelen informatie terug naar het centrale zenuwstelsel. Zij geven informatie door, over de spanning en standsveranderingen van de spieren, pezen en gewrichten. Bij een teveel aan spanning geeft het centrale zenuwstelsel het signaal via de efferente zenuwvezels, dus de vezels die een spier tot werking aanzetten, om de activiteit te verminderen of te stoppen. Worden deze efferente vezels beïnvloed door de wil om door te werken, dan kan de spanning niet worden afgebouwd en blijft zich daarmee steeds meer verhogen in een soort vicieuze cirkel uit onderdrukking van de teruggekoppelde informatie vanuit het lichaam, die om ontspanning vraagt en de druk vanuit de omgeving, meestal de werkstress. Het is aan te nemen dat hierdoor de eerder genoemde sensoren overbelast raken en daardoor vervolgens pijnsignalen aan het centrale zenuwstelsel terugkoppelen. Hiervoor hoeven niet eens de spieren, pezen of gewrichten aangedaan te zijn in vorm van krampen of steriele ontstekingen omdat het om een aandoening van het zenuwstelsel op zich gaat.Bron: Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, TNO

Preventie

Om RSI-klachten tijdens intensief beeldschermwerk te vermijden stelt men verschillende maatregelen voor. Men neemt momenteel aan dat bij het voorkomen van RSI-achtige klachten de volgende zaken van belang zijn:

  • Goede lichaamshouding
  • Afwisseling van werkzaamheden.
  • Pauzeren
  • Muisgebruik zoveel als mogelijk beperken 
  • Gezonde spieroefeningen
  • Werkdruk. Zorg dat je zoveel mogelijk je eigen werk kunt indelen.

 

Gevolgen en behandeling

Ernstige RSI-gerelateerde klachten kunnen tot jarenlange (gedeeltelijke) invaliditeit leiden. Het is dan ook zaak om bij aanhoudende klachten (ook beginnende) in een vroeg stadium contact op te nemen met een (huis)arts. Er is geen medicatie voor, behoudens pijnstillers en onstekingsremmers, die contraproductief kunnen werken als ze gebruikt worden om de pijn te onderdrukken zonder het gedrag te veranderen. De huisarts kan doorverwijzen naar b.v. een oefentherapeut (Cesar of Mensendieck) voor houdingscorrecties, of een fysiotherapeut. Onder artsen wordt verschillend gedacht over de effectiviteit van deze aanpak. Uiteindelijk is gedragsverandering bijna altijd onmisbaar voor het herstelproces.